Veilig omgaan met eten en drinken

Denk je aan veilig eten en drinken denk je aan HACCP. Een expert op dit gebied is Peter van der Steege van Houwers Groep. Misschien is dit thema niet het meest aansprekend voor jou. Voor hem wel, het is tenslotte de specialiteit van hun organisatie. Graag deelt hij de achtergrond over HACCP en enkele tips!

‘HACCP’ is de aanduiding voor voedselveilig werken. De manier van bereiden en presenteren van eten en drinken aan de bewoner, waarbij je ervoor zorgt dat zij/hij er niet ziek van wordt. Meer is het niet. Veilig voedsel noemen we dat. Voor de eten en drinken in de zorg zijn alle voorschriften in hygiënecodes vastgelegd. Er is een “Hygiënecode voor de voedingsverzorging in woonvormen”, voor eenvoudige bereidingsprocessen en een “Hygiënecode voor de voedingsverzorging in Zorginstellingen en Defensie”, waarin ook complexe processen beschreven worden. Keukentijgers schreef er al eens een artikel over.

Basisvoorzieningen schone ruimte

Stel jezelf eens de vragen:

  • Zijn de ruimtes goed onderhouden?
  • Is er genoeg ruimte en overzicht in de koelkast?
  • Is de apparatuur in de keuken goed schoon?
  • Zijn er werkbladen/snijplanken zonder groeven?
  • Is het ongedierte écht afwezig?

TIP: Twijfel je? Dan hoop ik dat je er wat van kunt zeggen tegen de verantwoordelijke. Het voedselveiligheidsbeleid hoort namelijk bij het takenpakket van de directie; er moet ook een HACCP-verantwoordelijke aangewezen zijn. Elk jaar moet iemand van je organisatie een audit uitvoeren. De NVWA ziet hierop toe.

Wat niet in de voeding thuishoort

Je kent wellicht een paar namen van bacteriën: E. coli, Salmonella, Campylobacter, Listeria, Clostridium en Bacillus cereus. Ze hebben allemaal hun specifieke eigenschappen, maar ze hebben altijd nodig: water, voeding, een lekkere groeitemperatuur en tijd. We lopen even langs de basisbehoeften van bacteriën.

1. Water

Je mag ervan uit gaan dat in een droge poeder of een gedroogd kruid wel bacteriën zitten, maar dat ze niet kunnen groeien, vermenigvuldigen, ook niet bij ongekoeld bewaren. Maar, zodra je er water, bij doet, ook al is een klein beetje, kunnen de bacteriën gaan groeien.

TIP: droge producten altijd goed dicht houden en niet bij wisselende temperaturen bewaren.

2. Voeding

Ook bacteriën hebben eiwitten en koolhydraten nodig. Dat hebben ze genoeg in ons eten, maar we proberen de groei te vertragen door te koelen.

TIP: goed schoonmaken doe je ook om de voeding voor bacteriën te verwijderen!

3. Temperatuur

Bij diepvriestemperaturen kunnen bacteriën bijna niet groeien. Bij een temperatuur onder 7 °C is de groei vertraagd, daarom moet de koelkast liefst op 4 °C afgesteld staan.
Bij regenereren (opwarmen) moet de temperatuur binnen een uur van 7 naar 60 °C kerntemperatuur gestegen zijn.
Bij afkoelen van bereide maaltijden om later weer op te warmen, moet de afkoeling van 50 naar 10 °C in korte tijd plaatsvinden. In dit temperatuurtraject kunnen ziekteverwekkende bacteriën zich snel vermenigvuldigen en sommige vormen dan zeer giftige stoffen.

TIP: gebruik een gekalibreerde voedingsthermometer met een nauwkeurigheid van 0,5°C . Desinfecteer met 70% alcohol voor en na elke meting, zo voorkom je kruisbesmetting.

4. Tijd

Sommige bacteriën delen zich elke 20 minuten bij een lekkere temperatuur, andere nemen meer tijd.
TIP: lees de hygiënecode na voor alle bewaartermijnen. De instelling waar je werkt heeft duidelijke instructies waar je gemakkelijk bij kunt. Volg deze instructies altijd op!

Bij het Voedingscentrum kun je een film over hygiëne bestellen. Ook kun je kun een e-learningmodule voor beide hygiënecodes volgen. Zie www.waaromdaarom.nu. Voor meer info over inspecties kijk eens op www.houwersgroep.nl

Werkformulier

Bekijk het werkformulier hieronder en vul in wat jij gaat doen bij jullie huis.

Recente keukentips

Onze recepten

Tofu toetjes toveren

Met silken tofu kan je alle kanten op, het is letterlijk flexibel en is gemakkelijk op smaak te maken. Het is een handig product om snel pudding van te maken. Dus ga maar lekker toveren!

Visvrije tonijnsalade

Visvrije tonijn klinkt dus echt raar. Eigenlijk ro niet zo heel gek, want tonijn uit blik is een droge korrelige structuur met milde vissmaak, niet zo heel moeilijk na te maken. Dus waarom niet?

Mislukte makreel koekjes

Mislukt, ja dat wekt eerder de aandacht. Het recept had ook ” Misschien makreel koekjes kunnen heten”. In beide gevallen zijn de verwachtingen niet zo hoog en kan je de bewoners blij verrassen.

Muhamarra makreel soep

OMG! Omega soep, met als basis muhamarra. Ook wel bekend als Syrisch smeersel op basis van rode paprika en walnoten. Kan natuurlijk ook zonder vis!

Ontbijtcake met wortel

Nou niet zo raar kijken. We eten ook ontbijtkoek als ontbijt. Waarom dan niet met wortels als ingrediënt erin? Hiermee kan je de bewoner verleiden om echt te ontbijten.

Wortel hot dog

De knak is echt veel beter, mits je de wortel niet te ver doorkookt. Met alle garnituren erop is en blijft het een smul broodje. Ah toe? probeer het!

Club Sandwich van de plank

A la plancha op zijn Spaans. Dit recept is niet van de grillplaat, maar van de plank uit de voorraadkast.
Vooruit, omdat het een sandwich is, mogen de korstjes eraf.

Vegan mayo

Doel is niet om vegan te koken. Ouderen wordt geadviseerd geen rauw ei te eten. Door op vegan manier mayonaise te maken, laat je het ei weg.

Liefdevol welkomstdrankje

Hoe ziet de huiscocktail van jullie organisatie eruit? Met ananas voor gastvrijheid. Denk er eens over! Het is een leuk welkomstdrankje voor nieuwe bewoners

Vochtrijke spies of salade

Dat er vocht in een watermeloen zit is logisch. Je kan nooit, 1,5 liter vocht uit je eten halen, een beetje wel. Dus strooi extra chili op deze spies en zet een glas water ernaast.

× Hoe kan ik jou helpen?