Wat lukt wél als je dementie hebt?

De vervelende ziekte dementie zorgt er voor dat bewoners soms niet zo goed meer kunnen eten. In dit artikel kijken we naar wat wél lukt, om zo het eetmoment prettig te houden voor de bewoners van een zorgorganisatie.

Leef je eens in: Je verslikt je. Snijden lukt niet. Je prikt mis. Je begint te kauwen op een rietje omdat je dacht dat je het kon eten. Als het plezier van het eten af gaat, zien we dat mensen er natuurlijk meer tegenop gaan zien. Dan eet je gemakkelijk minder, krijg je soms extra medicatie en zo langzaamaan kom je in een vicieuze cirkel terecht. Laat maar zitten dat eten, of je pakt alleen even het vertrouwde eten van het bord en schuift het bord daarna aan de kant.
Genoeg voeding is essentieel om zo de juiste brandstof binnen te krijgen. Hier speel jij als gastvrouw, zorgprofessional of assistent van de woonkamer een enorm belangrijke rol in! Tijd om te kijken wat nog wél lang lukt!

IDDSI

Je hebt vast weleens van IDDSI gehoord. Dit is de manier om aan te geven hoe vermalen het eten is. Nummer 1 is appelsap. Nummer 7 is bijvoorbeeld een appel. In het midden zit nummer 4. Dit is een egale massa aan eten, denk aan een appelmoes zonder brokjes. Hoe zieker iemand is, hoe meer er naar het midden, die nummer 4, opgeschoven wordt.
Het eerste gemak is dus om eten te kiezen wat een beetje in het midden zit op de IDDSI ladder. Een banaan lukt iedereen langer om te eten dan de eerder genoemde appel. Ook is het voor die bewoner die extra moeite heeft, leuker om hetzelfde te eten dan om die gepureerde versie te krijgen.

IDDSI? Spreek uit als ‘ITSIE’

Vraag het

Praat met de bewoner om te achterhalen wat de wensen zijn. Soms kunnen de aanpassingen relatief klein zijn en voor verlichting zorgen. En lukt het echt niet meer via de bewoner? Probeer dan contact te leggen met familieleden en het eens aan hen te vragen.

Kleur!

Geef kleur aan het bord. Als het zicht afneemt en je zet op een witte tafel een wit bord met aardappelen en bloemkool, dan maak je het wel heel lastig. Leg een tafelkleed neer, doe alvast jus op de aardappelen en even wat bieslook over de bloemkool en het is voor de bewoners een stuk prettiger omdat ze verschillende kleuren op het bord zien.

Fingerfood

Leg geen grote cracker neer op tafel met roomkaas. Twee of drie kleine toastjes maken het gemakkelijker. Kijk altijd of je er voor kunt zorgen dat de bewoner iets zonder mes en vork kan eten, maar gewoon even met de hand. Patat lukt bijvoorbeeld vaak nog heel lang. Maak eens zoete aardappelfrietjes. Of kleine gehaktballetjes of falafel balletjes die je met je handen kunt pakken.

Geur

Alle zintuigen nemen af, dus ook reuk wordt minder als mensen ouder worden. Laat het gerust flink geuren bij het koken. Wil je het extra smaak geven? Pak dan niet te snel zout, maar kies kruiden of andere smaakmakers (zoals kaneel of gember) voor meer pit.

Recente keukentips

  • De hele dag kleur met groente

    Maak 250 gram groente behapbaar voor de bewoners en jezelf door de groente aan te bieden gedurende de hele dag. Groenten zijn gezond doordat ze vitamines, mineralen en vezels leveren en weinig calorieën. Daarnaast geven ze ook nog kleur aan een bord.

  • Minder verspillen door koken op maat

    Minder eten klaarmaken. Dat is een van de tips om geld te besparen en is beter voor de planeet. In de zorg wordt volgens Diversio (2016) 40% van het eten weggegooid rondom de bereiding.

  • Vegan in de ouderenzorg

    Logisch dat steeds meer Nederlanders de overstap maken naar meer plantaardig voedsel door de discussie over CO2 uitstoot. Ik ben benieuwd hoe haalbaar dit is in de ouderenzorg, waar smakelijk eten in belangrijke mate bijdraagt aan de gezondheid en het welzijn van de cliënten.

  • Eet met de seizoenen

    Een van de zaken die erg helpt bij het verminderen van jouw uitstoot, is wát je koopt. Een artikel over de welke groente nu in het seizoen zijn, die je kunt gebruiken in de zorg, maar ook thuis!

  • Eten we ons gelukkig?

    Tijd voor een crash course over hoe je je gelukkig eet. Heb je daarvoor chocola nodig of kun je dit ook zonder deze dopamine-bommetjes redden?

Onze recepten

Ontbijtcake met wortel

Nou niet zo raar kijken. We eten ook ontbijtkoek als ontbijt. Waarom dan niet met wortels als ingrediënt erin? Hiermee kan je de bewoner verleiden om echt te ontbijten.

Wortel hot dog

De knak is echt veel beter, mits je de wortel niet te ver doorkookt. Met alle garnituren erop is en blijft het een smul broodje. Ah toe? probeer het!

Club Sandwich van de plank

A la plancha op zijn Spaans. Is in dit geval niet van de grillplaat, maar dus van de plank uit de voorraad kast. Voorruit de korstjes mogen eraf.

Vegan mayo

Doel is niet om vegan te koken. Ouderen wordt geadviseerd geen rauw ei te eten. Door op vegan manier mayonaise te maken, laat je het ei weg.

Liefdevol welkomstdrankje

Hoe ziet de huiscocktail van jullie organisatie eruit? Met ananas voor gastvrijheid. Denk er eens over! Het is een leuk welkomstdrankje voor nieuwe bewoners

Vochtrijke spies of salade

Dat er vocht in een watermeloen zit is logisch. Je kan nooit, 1,5 liter vocht uit je eten halen, een beetje wel. Dus strooi extra chili op deze spies en zet een glas water ernaast.

Gehakt- en bonenbal

Half half-om-half. Voor de helft gehakt en de andere helft bonen. Zo voedt je met plantaardige en dierlijke vetten. Verminder je de verzadigde vetten en verhoog je de vezels.

Kikkererwten bouillon

Met de geur van gebakken knoflook en rozemarijn lok je de bewoners direct naar de keuken. Maak het Italiaans af met grissini, soepstengel. Hier kikker je echt van op.

Tosti appel of rare appelflap

Mmm, of je dit een tosti mag noemen, geen idee? in ieder geval niet met van die draden smeltende kaas of iets waarop je ketchup doet. Eigenlijk is het gewoon warme appel tussen twee krokante boterhammen oftewel een gezonde appelflap.

Appeltaart in een pot

Gewoon voor het genot. De meest makkelijke appeltaart die er bestaat, zonder te kneden en zonder taartvorm en direct geportioneerd. Gebruik hiervoor kleine potjes van de appelmoes of yoghurt.

Ontvang elke maand inspiratie per mail!

Onze abonnees helpen we elke maand op het gebied van producten, recepten, voedingskennis, sfeer en presentatie. Altijd praktisch, eenvoudig en leuk. Meld je aan en krijg elke maand gratis een sneak preview.

Ja hoor, je aanmelding is verstuurd! Je krijgt nu van ons een mail waarin we je vragen om je mailadres te bevestigen.

× Hoe kan ik jou helpen?